Taalorgie

Sinds het moment dat wij een Duitse schoonzoon hebben voel ik de behoefte om mijn kennis van de Duitse taal wat op te frissen. Dat was echt nodig, zo’n veertig jaar na mijn eindexamen bleek er heel veel weggezakt te zijn. Mijn woordenschat was niet meer heel uitgebreid en ik kende nog wel wat rijtjes uit mijn hoofd maar wist absoluut niet meer waartoe die dienden. De hele naamvallen-ellende, ik wist werkelijk niet meer hoe het allemaal zat.
Nu gaat het niet alleen om die Duitse vrijer hoor, dochter M heeft ook al eens royaal geroepen dat wij allemaal bij haar mogen komen wonen als het water hier over de drempel klotst. En verder moeten we toch rekening gaan houden met de mogelijkheid dat we ooit Duitssprekende kleinkinderen hebben.  We moeten realistisch zijn.
Ik heb dus wat studieboeken aangeschaft en ben ijverig gaan blokken. Maar het valt niet mee, mijn hersens zijn een stuk minder soepel dan vroeger. Denk ik een bladzijde woordjes of een hoofdstuk grammatica de baas te zijn, blijkt een week later dat ik de helft alweer kwijt ben. Dat is niet goed voor de motivatie. Om die reden ben ik overgestapt op een andere methode: lezen, lezen en nog eens lezen. Leuke boeken, mooie boeken, en ook interessante tijdschriften. Soms kom ik al lezend onbekende woorden of taalvraagstukken tegen en die zoek ik dan op, vaak blijft het dan wel hangen.
Een mooi voorbeeld: Konrad v Marburg In de ‘Zeit Geschichte’ over ketterij las ik een fragment uit een brief die de gevreesde inquisiteur Konrad von Marburg aan de paus (Gregorius IX) stuurde. Het beschreef de inwijdingsriten volgens de bekentenis van een groep ‘luciferianen’ (uiteraard pas verkregen na uitgebreide marteling van de beschuldigden). De nieuweling moet om in de groep opgenomen te worden eerst het achterste van een zwarte kat kussen, daarna volgt een orgie waarbij…. ” jede mit jedem und auch jeder mit jedem und jede mit jeder unzucht betrieb.”
Daar moest ik vreselijk om lachen. En vervolgens ging ik puzzelen.
Hierbij wat uitleg. Jede- wordt vervoegd als een bepaald lidwoord (der-die-das enz). V is vrouw, M is man, 1 is onderwerp en krijgt eerste naamval, 3 volgt op voorzetsel mit en krijgt dus  de derde. Also:
Jede mit jedem: V1 +M3
Jeder mit jedem: M1 +M3
Jede  mit jeder: V1+ V3
Eigenlijk mis ik dan nog ‘jeder mit jeder’ (M1 + V3) maar als alle  vrouwen het met alle mannen doen dan doen natuurlijk alle mannen het ook met alle vrouwen. Ik denk dat Konrad ‘jeder mit jeder’ niet mooi vond en daarom met de vrouwen begon. Verder kunnen we opmerken dat er geen kinderen bij aanwezig waren, anders had in de opsomming ook  ‘jedes mit jedem und jedes mit jeder und auch jedes mit jedem’ moeten staan. Kijk, ik zou graag dat soort voorbeelden in grammaticaboeken willen zien.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Duitsland, lezen en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

20 reacties op Taalorgie

  1. Thérèse zegt:

    Wat goed van je, Aargh. Ik vind Duits wel een leuke taal maar die naamvallen en die grammatica, vréééselijk. Lezen is daarom veel prettiger, slim gedacht, Hans heeft de rijtjes ook goed onthouden en heel soms, als hij in een goede bui is, begint hij ze tot onze schrik zowaar op te zeggen. Succes!

  2. aargh zegt:

    Ja dat is het juist, die rijtjes zaten er soms nog, maar dan.
    Bijvoorbeeld: Bär, Bauer, Christ, Fink, Fürst, Graf, Held, Herr, Hirt Mensch, Ochs, Prinz, Spatz Tor.
    Wat was daar nou mee?
    Ik weet het weer hoor, 7x(e)n ! 🙂

  3. riakristelijn zegt:

    Mit nach nebst bei. ?..von zu entgegen ausser aus gemass und gegenuber of zoiets, vreselijk, volgens mij weten ook niet alle Duitsers dat goed hoor, die doen ook maar wat 😉
    Oma Aargh zal de kleinkinders weleens leren 😀

  4. riakristelijn zegt:

    Achter die woorden kwam de derde naamval, is het zeit wat ontbreekt?

    • aargh zegt:

      Haha, zit ik hier mijn hoofd te breken over wat je bedoelt met je vraag. Seit hoort inderdaad ook nog in dat rijtje. Mijn vroegere schoolboek zette die voorzetsels -anders dan de meeste andere methodes- in alfabetische volgorde, dat klinkt meteen heel anders en daarom herken ik het rijtje niet meteen als anderen het opdreunen.

  5. Dhyan zegt:

    Durch, für, ohne, um bus, gegen, entlang..

  6. Dhyan zegt:

    sorry bus=bis

    Op vakantie gaan in Duitsland en gewoon daar de taal mee proberen te spreken wil ook wel helpen.

  7. sjoerd zegt:

    Alleen al die naamvallen, waar ze zelf geen raad mee weten…

  8. Emigrant zegt:

    Een taalstudie (her)beginnen met woordenlijstjes en grammatica’s is keihard hoor, en inderdaad niet zo productief, behalve misschien voor enkele doorgewinterde taalgeleerden.

    Lezen is natuurlijk prima. En Duitse televisie kijken ook. En Duitse liederen of liedjes horen en zingen. Die Winterreise, die Lorelei of Marmor, Stein und Eisen bracht, het kan van alles zijn. Zo’n zelf ontdekt geval als met jeder enz. is ook nuttig, maar waarom het in een schema onderbrengen? In de praktijk van de ontucht heeft niemand daar iets aan. Het beste advies is het laatste van Dhyan: veel met Duitsers praten!

    Wat een rijtjes-leed spreekt er ook uit de reacties! Er bestaan tegenwoordig al lang uitgekiende onderwijsmethoden op communicatieve basis, bij voorbeeld in het Goethe-Instituut in de drie grote steden. Maar goede cursussen zijn niet altijd en overal voor iedereen toegankelijk, en ze kosten ook geld. Er bestaan goede zelfstudieboeken met audiomateriaal, maar er bestaan helaas ook veel slechte.

    Ken je het blog Buurtaal? http://www.buurtaal.de/blog/ Daar is ook veel te leren en je vindt er verwijzingen naar andere nuttige sites.

    Nog een tip van mij: uitgangen vaag tot helemaal niet uitspreken. -em en -en kunnen vrijwel identiek klinken!

  9. Emigrant zegt:

    Hola, de laatste vier woorden moesten natuurlijk niet cursief.

    • aargh zegt:

      Buurtaal kende ik nog niet, ik zal eens kijken. Maar ik google veel in het Duits, zoek ook dingen vaak op op de Duitse Wikipedia, in mijn lijstje van krantensites staan drie Duitse kranten, je kunt er op veel manieren mee bezig zijn. Ik had ook al wat cd’s met Duitse liedjes op mijn computer gezet maar ik vergeet ze af te spelen. TV kijk ik bijna nooit, maar als ik behoefte heb aan een geluidsbehangetje dan zet ik NDR Kultur aan. Daar klinkt af en toe rare muziek (verklassiekte pop, verpopte balkan, vergalmd Iers en soms een stukje echte barok) maar die is toch heel wat draaglijker dan die van Radio 1, en je krijgt er wel keurig nieuws zonder reclameblokken, verder ook luisterboeken, interviews en ‘blokjes’ cultuur.

  10. Emigrant zegt:

    Dat komt wel goed dus.

  11. groninganus zegt:

    Is het niet zo dat die naamvallen ook bij de Duitsers afslijten, net zoals dat bij ons een paar generaties geleden al gebeurde? Die kleinkinderen weten niet eens meer wat naamvallen zijn, straks! Heeft opoe dat allemaal für de Katze sein Viole gelernt, na. 🙂

    • aargh zegt:

      Hahahaha, laten we het hopen, ik zit er dan niet mee hoor. Een beetje leren is goed tegen het geestelijk verval
      Ondertussen is het heerlijk om een tijdje Duits te lezen, echt waar. Zoveel fijne schrijvers ontdekt!

  12. Paul zegt:

    Geweldig dat je dit doet voor je schoonzoon, en de aanstaande kleinkinderen. Het legt wel een beetje een druk op de schouders van je dochter natuurlijk ;-). Ik woon aan de grens maar heb niets met de duitse taal en al z’n naamvallen. Ik heb het vak meteen laten vallen zodra het mogelijk was.

  13. Jetskefotografie zegt:

    ” jede mit jedem und auch jeder mit jedem und jede mit jeder unzucht betrieb.” en als jij deze zin nu vertelt aan je schoonzoon, kijkt hij je dan niet heel raar aan? 😉
    Ik heb vanavond eens heel aandachtig geluisterd naar de toespraak van Angela Merkel, zonder naar de ondertiteling te kijken. Ik kon haar goed volgen, beter dan die chinees in de kwestie kanaal door Nicaragua. 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s